دریاچه برم الوان کجاست و چگونه به آن برسیم؟
تالاب برم الوان در قلب رشته کوه های زاگرس و در استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد. این جاذبه طبیعی ارزشمند در فاصله 35 کیلومتری شهر لیکک، که مرکز شهرستان بهمئی محسوب می شود، و در بخش سرآسیاب یوسفی واقع شده است. همچنین این دریاچه در فاصله حدود 80 کیلومتری شمال غربی شهر دهدشت، مرکز شهرستان کهگیلویه، قرار گرفته است که دسترسی به آن را برای مسافرانی که از مسیرهای جنوبی کشور سفر می کنند، تسهیل می نماید.
برای رسیدن به دریاچه برم الوان، بهترین و متداول ترین روش استفاده از خودروی شخصی است. جاده های منتهی به این تالاب عمدتا آسفالته بوده و با احتیاط معمول می توان با انواع خودروهای سواری این مسیر را طی کرد. اگر از شهر یاسوج سفر می کنید، باید به سمت گچساران حرکت کرده و سپس از مسیرهای فرعی منتهی به لیکک و سرآسیاب یوسفی عبور کنید. از سمت شیراز نیز می توانید پس از رسیدن به یاسوج یا گچساران، مسیر خود را به سمت شهرستان بهمئی ادامه دهید.
ویژگی های منحصربه فرد تالاب برم الوان
دریاچه برم الوان دارای مشخصات فیزیکی و هیدرولوژیکی خاصی است که آن را از سایر تالاب های منطقه متمایز می کند. این تالاب در ارتفاع حدود 1100 متری از سطح دریا قرار گرفته و مساحتی در حدود 15 هکتار را پوشش می دهد. عمق آب در این دریاچه متغیر است و در نقاط مختلف بین 12 تا 30 متر اندازه گیری شده است. یکی از شگفت انگیزترین ویژگی های این تالاب، منبع تغذیه آبی آن است. برخلاف بسیاری از دریاچه ها که از رودخانه های فصلی یا دائمی تغذیه می شوند، آب برم الوان عمدتا از چشمه های کف دریاچه تامین می شود که این امر باعث ثبات نسبی سطح آب در طول سال می گردد.
آب این تالاب دارای شوری قابل توجه و سرشار از املاح معدنی است. این ویژگی شیمیایی باعث شده است که آب آن برای آشامیدن یا مصارف کشاورزی مناسب نباشد، اما همین شرایط، محیطی ایده آل برای رشد و تکثیر گونه های خاصی از آبزیان، به ویژه ماهی کپور، فراهم کرده است. وجود این املاح و نحوه شکست نور در آب، نقش اساسی در ایجاد پدیده بصری خیره کننده ای دارد که به این دریاچه شهرت بخشیده است.
جدول مشخصات کلی دریاچه برم الوان
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام محلی | برم الوان (دریاچه رنگ ها) |
| موقعیت جغرافیایی | شهرستان بهمئی، استان کهگیلویه و بویراحمد |
| مساحت تقریبی | حدود 15 هکتار |
| حداکثر عمق | 30 متر |
| ارتفاع از سطح دریا | 1100 متر |
| منبع تغذیه آب | چشمه های کف دریاچه |
| وضعیت حفاظتی | ثبت شده در کنوانسیون بین المللی رامسر |
ریشه نام گذاری؛ چرا به آن دریاچه رنگ ها می گویند؟
نام این دریاچه از دو واژه محلی تشکیل شده است. واژه بَرم در زبان لری و گویش های بومی منطقه کهگیلویه و بویراحمد به معنای دریاچه، تالاب یا گودال آب است. واژه الوان نیز به معنای رنگ ها، رنگارنگ و دارای رنگ های متعدد می باشد. ترکیب این دو، برم الوان را به معنای دریاچه رنگ ها یا تالاب رنگارنگ شکل می دهد.
این نام گذاری تصادفی نیست و ریشه در یک پدیده بصری شگفت انگیز دارد. حاشیه این تالاب با پوشش گیاهی متراکمی از درختان گز، نی و بوته های خاردار پوشیده شده است. هنگامی که نور خورشید بر سطح آب می تابد، انعکاس رنگ سبز گیاهان حاشیه ای، رنگ آبی آسمان و گاهی رنگ های خاکستری و سفید تپه های گچی اطراف، بر روی پهنه آب ترکیب می شود. این ترکیب نوری، به ویژه در ساعات اولیه صبح و غروب آفتاب، جلوه ای چند رنگ و فیروزه ای به آب می بخشد که بینندگان را مسحور خود می کند.
پوشش گیاهی و جانوری؛ بهشت تنوع زیستی زاگرس
تالاب برم الوان به دلیل شرایط اکولوژیکی خاص، از غنی ترین زیستگاه های تنوع زیستی در جنوب غربی ایران محسوب می شود. این منطقه میزبان طیف وسیعی از گونه های گیاهی و جانوری است که بسیاری از آن ها دارای اهمیت حفاظتی در سطح ملی و جهانی هستند.
گونه های گیاهی
حاشیه دریاچه و تپه ماهورهای اطراف آن توسط پوشش گیاهی متراکمی احاطه شده است. غالب ترین گونه گیاهی در حاشیه مستقیم آب، درختان و درختچه های گز هستند که نقش حیاتی در تثبیت خاک و جلوگیری از فرسایش حاشیه تالاب ایفا می کنند. علاوه بر گز، گونه های دیگری مانند نی، زالزالک، خارشتر، پسته وحشی، بادام کوهی و بلوط در مناطق پیرامونی رشد می کنند. در فصول خاص، دشت های مجاور دریاچه میزبان رویش گیاهان دارویی و گل های وحشی رنگارنگ هستند که منظره ای بی نظیر خلق می کنند.
گونه های جانوری
تنوع جانوری برم الوان یکی از دلایل اصلی ثبت آن در کنوانسیون رامسر است. این تالاب زیستگاه حیاتی برای بیش از 170 گونه جانوری شامل پرندگان، پستانداران، ماهی ها، خزندگان و دوزیستان است.
- ماهی ها: به دلیل شوری و املاح آب، ماهی کپور گونه غالب در این تالاب است که ماهیگیری ورزشی و تفریحی را برای بازدیدکنندگان فراهم می کند.
- پرندگان: برم الوان محل استراحت و تولید مثل بیش از پنج هزار پرنده آبی است. گونه هایی مانند اردک سرحنایی، خوتکا، گاوچرانک و انواع پرندگان مهاجر دیگر در فصول سرد سال به این منطقه پناه می آورند.
- پستانداران و خزندگان: حضور گونه های ارزشمندی مانند شنگ (سمور آبی) که نشان دهنده سلامت اکوسیستم آبی است، و همچنین لاک پشت مهمیز دار، از ویژگی های بارز این زیستگاه به شمار می رود.
ثبت جهانی برم الوان در کنوانسیون رامسر
کنوانسیون رامسر یک معاهده بین المللی برای حفاظت و بهره برداری خردمندانه از تالاب ها و زیستگاه های پرندگان آبزی است. تالاب برم الوان در بهمن ماه سال 1402 به عنوان بیست و ششمین تالاب کشور ایران در فهرست تالاب های بین المللی رامسر به ثبت رسید. این دستاورد بزرگ، نه تنها ارزش جهانی این اکوسیستم را تایید می کند، بلکه تعهداتی را برای مدیریت پایدار و حفاظت از آن در برابر تهدیداتی مانند تغییر اقلیم، ورود پساب های کشاورزی و چرای بی رویه دام ایجاد می نماید.
ثبت جهانی این تالاب فرصتی بی نظیر برای معرفی ظرفیت های گردشگری طبیعت محور شهرستان بهمئی و استان کهگیلویه و بویراحمد به جامعه جهانی فراهم کرده است. با این حال، برای حفظ این جایگاه، نیازمند مشارکت فعال جوامع محلی، نهادهای دولتی و سازمان های مردم نهاد در برنامه های پایش برخط و مدیریت زیست بوم تالاب هستیم.
بهترین زمان سفر به دریاچه برم الوان
انتخاب زمان مناسب برای بازدید از دریاچه برم الوان، تجربه سفر شما را به طور چشمگیری تحت تاثیر قرار می دهد. با توجه به قرارگیری این منطقه در بخش گرمسیری استان کهگیلویه و بویراحمد، الگوی فصلی خاصی بر آن حاکم است.
- فصل بهار (اواسط اسفند تا اواخر اردیبهشت): این فصل بهترین زمان برای کسانی است که به دنبال طبیعتی سرسبز و پر از گل های وحشی هستند. هوای معتدل و دلپذیر، شکوفایی درختان بادام کوهی و بلوط و طراوت بی نظیر دشت ها، بهار را به محبوب ترین فصل سفر به این منطقه تبدیل کرده است.
- فصل پاییز (مهر تا آذر): پاییز در برم الوان جلوه ای دیگر دارد. تغییر رنگ برگ درختان به زرد و نارنجی، منظره ای تماشایی را در کنار آب دریاچه ایجاد می کند. از همه مهم تر، این فصل زمان اوج مهاجرت پرندگان آبزی به تالاب است و برای علاقه مندان به پرنده نگری، بهترین فرصت محسوب می شود.
- هشدار در مورد تابستان و زمستان: سفر در اواسط تابستان به دلیل گرمای شدید و خشکی نسبی محیط توصیه نمی شود. همچنین در اوج زمستان، احتمال یخ زدگی سطح دریاچه و سرمای شدید کوهستانی، شرایط را برای بازدید دشوار و گاهی خطرناک می کند.
تفریحات و فعالیت های ممکن در برم الوان
اگرچه امکانات رفاهی در خود محوطه دریاچه هنوز در حال توسعه است، اما طبیعت بکر این منطقه فرصت های متنوعی را برای گذراندن اوقات فراغت فراهم می کند.
- ماهیگیری ورزشی: به دلیل وفور ماهی کپور، ماهیگیری یکی از محبوب ترین فعالیت ها در این تالاب است. البته رعایت قوانین شیلات و استفاده از تجهیزات مجاز الزامی است.
- عکاسی طبیعت: انعکاس رنگ ها در آب، تضاد زیبای تپه های گچی با پوشش گیاهی سبز و حضور پرندگان مهاجر، سوژه های بی نظیری برای عکاسان حرفه ای و آماتور فراهم می کند.
- پیک نیک و طبیعت گردی: پیاده روی در مسیرهای اطراف تالاب و برپایی پیک نیک های سبک در نواحی مجاز، از فعالیت های رایج خانوادگی در این منطقه است.
امکانات رفاهی و راهنمای اقامت
در حال حاضر، امکانات رفاهی متمرکز مانند هتل های لوکس، رستوران های بزرگ یا سرویس های بهداشتی گسترده در مجاورت مستقیم دریاچه محدود است. برنامه هایی برای توسعه زیرساخت ها، ایجاد آلاچیق، دکه های فروش مواد غذایی و بهبود مسیرهای دسترسی در دست اجرا می باشد.
برای اقامت، بهترین گزینه استفاده از اقامتگاه های بوم گردی و خانه های محلی اجاره ای در شهر لیکک یا روستاهای اطراف است. اقامت در این مکان ها نه تنها امکانات اولیه مانند تخت خواب و غذای محلی را فراهم می کند، بلکه فرصتی ارزشمند برای آشنایی با فرهنگ غنی، مهمان نوازی و آداب و رسوم مردم شهرستان بهمئی ارائه می دهد. توصیه می شود در فصول پر بازدید، محل اقامت خود را از قبل رزرو نمایید.
جاذبه های گردشگری نزدیک به دریاچه برم الوان
شهرستان بهمئی و استان کهگیلویه و بویراحمد سرشار از جاذبه های طبیعی و تاریخی هستند که می توانید در کنار بازدید از برم الوان، از آن ها نیز دیدن کنید.
- منطقه حفاظت شده تنگ سولک: این منطقه در نزدیکی تالاب قرار دارد و زیستگاه گونه های نادری از حیات وحش زاگرس است. دره های عمیق و چشم اندازهای سنگی آن برای کوهنوردان و طبیعت گردان جذاب است.
- تالاب مورزرد زیلایی: این تالاب نیز همانند برم الوان در مسیر ثبت جهانی قرار دارد و با تنوع زیستی غنی خود، مقصدی عالی برای علاقه مندان به اکوتوریسم محسوب می شود.
- آبشار یاسوج و دشت لاله های واژگون کاکان: در فاصله نسبتا نزدیک تر به مرکز استان، این دو جاذبه از مشهورترین مقاصد گردشگری هستند که به ویژه در فصل بهار بازدیدکنندگان زیادی را جذب می کنند.
پرسش های متداول درباره دریاچه برم الوان
آیا امکان کمپینگ و چادر زدن در اطراف دریاچه وجود دارد؟
در حال حاضر امکانات رسمی و ایمن برای کمپینگ در حاشیه مستقیم دریاچه بسیار محدود است. به دلیل حساسیت اکولوژیکی منطقه و نبود امکانات رفاهی، توصیه می شود برای اقامت شبانه از اقامتگاه های بوم گردی در شهرهای اطراف استفاده کنید و تنها برای پیک نیک های روزانه به کنار دریاچه بروید.
آیا آب دریاچه برم الوان برای آشامیدن مناسب است؟
خیر، آب این تالاب به دلیل داشتن شوری بالا و غلظت زیاد املاح معدنی، غیر قابل آشامیدن است. حتماً همراه خود آب آشامیدنی کافی به همراه داشته باشید.
نزدیک ترین شهر برای تهیه سوخت و مایحتاج کجاست؟
شهر لیکک، مرکز شهرستان بهمئی، نزدیک ترین نقطه شهری است که می توانید در آن سوخت گیری کرده و مایحتاج اولیه سفر خود را تهیه کنید. پس از آن تا رسیدن به دریاچه، فروشگاه های بزرگ در دسترس نخواهند بود.
آیا ورود به منطقه دریاچه هزینه یا بلیت دارد؟
در حال حاضر ورود به منطقه عمومی دریاچه معمولاً بدون هزینه است، اما ممکن است برای استفاده از امکانات خاص یا راهنمایی توسط افراد محلی، هزینه های جزئی دریافت شود. رعایت قوانین محیط زیست در این منطقه آزاد، الزامی است.
دریاچه برم الوان تنها یک پهنه آبی نیست؛ بلکه گنجینه ای زنده از تنوع زیستی، فرهنگ بومی و زیبایی های بکر زاگرس است. بازدید از این میراث جهانی ثبت شده، فرصتی است برای بازگشت به طبیعت، درک اهمیت حفاظت از محیط زیست و تجربه آرامشی عمیق در دل کوهستان های کهگیلویه و بویراحمد. با برنامه ریزی دقیق، رعایت اصول طبیعت گردی مسئولانه و انتخاب زمان مناسب، می توانید سفری به یادماندنی به این نگین فیروزه ای داشته باشید.
لینک کوتاه مطلب: https://www.hillbilly.ir/?p=114926
نظرات
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.