هزینه واخواهی از رای غیابی + راهنمای کامل و نمونه دادخواست 1405

هزینه واخواهی از رای غیابی بسته به نوع پرونده متفاوت است. در دعاوی مالی، این هزینه معادل ۴.۵ درصد مبلغ محکوم به یا خواسته است. در پرونده های غیر مالی و کیفری، مبلغ ثابت و مشخصی طبق تعرفه سال 1405 دریافت می شود. مهلت قانونی برای ثبت واخواهی برای افراد ساکن ایران ۲۰ روز و برای افراد مقیم خارج از کشور ۲ ماه از تاریخ ابلاغ واقعی رای است. همچنین افراد کم بضاعت می توانند همزمان با دادخواست واخواهی، درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را ثبت کنند تا در صورت پذیرش، از پرداخت این هزینه معاف شوند یا آن را تقسیط نمایند.

رای غیابی و واخواهی چیست؟

تعریف رای غیابی

در سیستم قضایی، اصل بر حضور طرفین دعوا در جلسات رسیدگی و ارائه دفاعیات است. اما گاهی اوقات خوانده یا شاکی در جلسات دادگاه حاضر نمی شود، لایحه دفاعیه ارسال نمی کند و یا ابلاغیه به درستی به دست او نمی رسد. در چنین شرایطی، اگر دادگاه بدون حضور یکی از طرفین اقدام به صدور رای کند، به این رای، رای غیابی گفته می شود. وجود این نوع رای به این معنا نیست که حق با طرف حاضر است، بلکه به این معناست که دادگاه بر اساس ادله موجود در پرونده تصمیم گیری کرده است.

تعریف واخواهی

واخواهی یکی از طرق قانونی اعتراض به احکام است که به طور خاص برای احکام غیابی در نظر گرفته شده است. هدف از واخواهی این است که به فردی که بدون اطلاع یا حضور در دادگاه محکوم شده است، این فرصت داده شود تا دفاعیات خود را مطرح کند و دادگاه مجدداً با در نظر گرفتن دفاعیات جدید، پرونده را بررسی نماید. در واقع واخواهی نوعی درخواست رسیدگی مجدد به پرونده در همان دادگاه صادرکننده رای بدوی است.

تفاوت ابلاغ واقعی و ابلاغ قانونی

برای محاسبه مهلت واخواهی، دانستن تفاوت ابلاغ واقعی و قانونی بسیار حیاتی است. ابلاغ واقعی زمانی رخ می دهد که رای یا اخطاریه مستقیماً به خود شخص مخاطب تحویل داده شود یا در سامانه ثنا به رویت او برسد. اما ابلاغ قانونی زمانی است که مامور ابلاغ، ورقه را به بستگان یا همسایگان مخاطب می دهد یا در سامانه ثنا قرار می دهد و شخص از آن مطلع نمی شود. مهلت واخواهی تنها از تاریخ ابلاغ واقعی آغاز می شود و اگر ابلاغ به صورت قانونی باشد، حق واخواهی همچنان باقی می ماند.

مهلت قانونی واخواهی از رای غیابی

قانون گذار برای ثبت دادخواست واخواهی مهلت های مشخصی را در نظر گرفته است که رعایت آن ها الزامی است. عدم اقدام در این بازه زمانی باعث می شود رای غیابی قطعی شده و قابلیت واخواهی را از دست بدهد.

• افراد ساکن ایران: مهلت واخواهی برای کسانی که در ایران اقامت دارند، ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ واقعی رای غیابی است.
• افراد مقیم خارج از کشور: برای کسانی که در خارج از ایران زندگی می کنند، این مهلت ۲ ماه از تاریخ ابلاغ واقعی در نظر گرفته شده است.

توجه داشته باشید که این مهلت از زمان ابلاغ واقعی آغاز می شود. اگر رای به صورت قانونی ابلاغ شده باشد، فرد محکوم علیه می تواند تا زمانی که ابلاغ واقعی صورت نگرفته است، نسبت به واخواهی اقدام کند.

ریز هزینه های واخواهی از رای غیابی در سال 1405

هزینه های مرتبط با واخواهی شامل چند بخش اصلی است که در ادامه به تفکیک بررسی می شوند. این مبالغ بر اساس تعرفه های مصوب قوه قضاییه در سال 1405 تعیین می گردند.

نوع پرونده	میزان هزینه دادرسی
دعاوی مالی	۴.۵ درصد مبلغ محکوم به یا خواسته
دعاوی غیر مالی	مبلغ ثابت (طبق تعرفه سال 1405)
دعاوی کیفری	مبلغ ثابت ناچیز یا معافیت

هزینه دادرسی در پرونده های مالی

اگر موضوع دعوا مالی باشد، مانند مطالبه وجه چک، سفته، مهریه یا خسارت، هزینه دادرسی واخواهی معادل ۴.۵ درصد مبلغی است که در رای غیابی به پرداخت آن محکوم شده اید. به عنوان مثال، اگر محکوم به پرداخت ۱۰۰ میلیون تومان شده باشید، هزینه دادرسی واخواهی ۴.۵ میلیون تومان خواهد بود.

هزینه دادرسی در پرونده های غیر مالی

در دعاوی که جنبه مالی مستقیم ندارند، مانند طلاق، حضانت فرزند، الزام به تنظیم سند رسمی یا اثبات نسب، هزینه دادرسی به صورت ثابت و مقطوع تعیین می شود. این مبلغ هر سال در بودجه کل کشور تصویب می گردد و در سال 1405 مبلغی در حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ هزار تومان متغیر است.

هزینه دادرسی در پرونده های کیفری

در امور کیفری، هزینه دادرسی برای واخواهی از رای غیابی بسیار ناچیز است و در برخی موارد طبق رویه قضایی، اخذ هزینه دادرسی برای واخواهی کیفری مجوز قانونی ندارد و یا مبلغی ثابت در حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان دریافت می گردد.

هزینه خدمات دفاتر الکترونیک قضایی

علاوه بر هزینه دادرسی، مبلغی نیز به عنوان کارمزد خدمات دفاتر الکترونیک قضایی برای ثبت دادخواست دریافت می شود. این مبلغ بسته به تعداد صفحات و نوع خدمات متغیر است. نکته مهم این است که اگر همزمان با دادخواست واخواهی، درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نیز ثبت کنید، دفاتر خدمات قضایی موظفند ۳۰ درصد تخفیف در کارمزد خدمات خود به شما اعمال نمایند.

هزینه های جانبی و پنهان

ممکن است در طول فرایند واخواهی، هزینه های دیگری نیز متحمل شوید. این هزینه ها شامل حق الوکاله وکیل (در صورت استفاده از خدمات حقوقی)، هزینه تهیه استشهادیه محلی برای اثبات اعسار، و در صورت نیاز، هزینه ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری است.

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی واخواهی

اعسار چیست و چه کاربردی دارد؟

اعسار به معنای ناتوانی مالی فرد در پرداخت یک بدهی یا هزینه قانونی است. قانون گذار برای این که دسترسی به عدالت برای افراد کم بضاعت مسدود نشود، نهاد اعسار را پیش بینی کرده است. اگر شما توانایی پرداخت یکجای هزینه دادرسی واخواهی را ندارید، می توانید با ارائه مدارک کافی، از دادگاه درخواست معافیت یا تقسیط این هزینه را بنمایید.

مدارک لازم برای اثبات اعسار

برای این که درخواست اعسار شما پذیرفته شود، باید مدارک زیر را به دادخواست خود پیوست کنید:

• استشهادیه کتبی: فرم مخصوصی که حداقل دو شاهد آن را امضا می کنند و گواهی می دهند که شما توانایی پرداخت هزینه دادرسی را ندارید.
• لیست سیاهه اموال: فهرستی از کلیه اموال، حساب های بانکی و دارایی های خود را باید به صورت شفاف اعلام کنید. عدم صداقت در این بخش می تواند منجر به رد درخواست و پیگرد قانونی شود.
• مدارک شغلی و درآمدی: فیش حقوقی، گواهی بیکاری یا هر مدرکی که وضعیت مالی واقعی شما را نشان دهد.

مزایای ثبت همزمان درخواست اعسار

بهترین زمان برای ثبت دادخواست اعسار، همزمان با ثبت دادخواست واخواهی است. این کار دو مزیت بزرگ دارد: اول این که از شمول ۳۰ درصد تخفیف در کارمزد دفتر خدمات قضایی بهره مند می شوید و دوم این که فرایند رسیدگی به پرونده اصلی شما به دلیل مشکلات مالی به تعویق نمی افتد.

نمونه متن دادخواست واخواهی و اعسار

نکات طلایی و کاربردی برای موفقیت در واخواهی

• بررسی دقیق ابلاغیه: اولین قدم پس از دریافت هرگونه ابلاغیه، بررسی نوع آن (واقعی یا قانونی) و تاریخ درج شده در سامانه ثنا است. این تاریخ مبنای محاسبه مهلت ۲۰ روزه است.
• جمع آوری مستندات جدید: واخواهی زمانی موثر است که دفاعیات یا مدارک جدیدی ارائه دهید که در رسیدگی اولیه مطرح نشده است. صرف تکرار ادعاهای قبلی ممکن است منجر به تغییر رای نشود.
• مشاوره با وکیل متخصص: با توجه به پیچیدگی های آیین دادرسی و اهمیت مهلت های قانونی، مشورت با یک وکیل مجرب قبل از ثبت دادخواست می تواند از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری کند.
• پیگیری مستمر: پس از ثبت دادخواست، پرونده را به صورت منظم از طریق سامانه ثنا پیگیری کنید تا در صورت صدور اخطار رفع نقص، سریعاً نسبت به تکمیل مدارک اقدام نمایید.

سوالات متداول